دریای خزر با کاهش سطح آب و از دست رفتن تنوع زیستی مواجه است

>

جمهوری آذربایجان با اجرایی شدن قوانین جدید بین‌المللی که پروژه‌های بزرگ زیرساختی در منطقه را تنظیم می‌کند، در سازمان ملل متحد در ژنو توجه‌ها را به خطرات فزاینده زیست‌محیطی جلب کرد.

در جریان مذاکرات سازمان ملل، لیلا علیوا، معاون رئیس بنیاد حیدر علی‌اف، به همراه مقامات ارشد و کارشناسان محیط زیست، به چالش‌های مدیریتی تأثیرگذار بر بزرگ‌ترین پهنه آبی بسته جهان اشاره کرد. نمایندگان بر اهمیت پایش بلندمدت، داده‌های علمی پیشرفته و هماهنگی نزدیک‌تر میان کشورهای ساحلی خزر و شرکای بین‌المللی تأکید کردند.

بر اساس کنوانسیون تهران که از نظر حقوقی الزام‌آور است، پروژه‌های بزرگ زیرساختی باید در صورت درخواست یکی دیگر از کشورهای خزر، اثرات زیست‌محیطی فرامرزی احتمالی را ارزیابی کنند.

این پروژه‌ها شامل تأسیسات نفت و گاز، خطوط لوله، نیروگاه‌ها، سدها، کریدورهای حمل‌ونقل و انتقال گسترده آب می‌شود. ارزیابی‌ها باید علنی باشند و پیش از آغاز ساخت‌وساز، تأیید کشورهای مربوطه اخذ شود.

آرنولد کرایلهوبر، مدیر دفتر منطقه‌ای اروپا در برنامه محیط زیست سازمان ملل، در گفت‌وگو با یورونیوز گفت: «دریای خزر به دلیل بحران سه‌گانه سیاره‌ای شامل تغییرات اقلیمی، از دست رفتن تنوع زیستی و آلودگی، تحت فشار فزاینده قرار دارد.»

وی افزود: «همکاری منطقه‌ای حیاتی است. کنوانسیون تهران و تلاش‌ها برای تدوین برنامه اقدام جهت مقابله با پس‌روی دریا می‌تواند تلاش‌ها را برای حفاظت از این پهنه آبی منحصربه‌فرد و جوامع و گونه‌های وابسته به آن همسو کند.»

نام رسمی کنوانسیون تهران «کنوانسیون چارچوب حفاظت از محیط زیست دریایی دریای خزر» است که چارچوب حکمرانی همکاری منطقه‌ای را فراهم می‌کند. این کنوانسیون توسط پنج کشور ساحلی خزر شامل جمهوری آذربایجان، ایران، قزاقستان، روسیه و ترکمنستان امضا شده و هدف آن حفاظت از محیط زیست دریایی و ترویج توسعه پایدار است.

دبیرخانه کنوانسیون در حال حاضر به طور موقت توسط برنامه محیط زیست سازمان ملل اداره می‌شود. از زمان تصویب، این کنوانسیون راهنمای اقدامات مربوط به مقابله با نشت نفت، آلودگی‌های خشکی‌منشأ و حفاظت از تنوع زیستی بوده است. پروتکل پنجم درباره پایش زیست‌محیطی و تبادل اطلاعات برای تقویت تلاش‌های بلندمدت پایداری در مرحله مذاکره قرار دارد.

این پروتکل در دوره گسترش سریع اقتصادی، منطقه خزر را به استانداردهای بین‌المللی زیست‌محیطی نزدیک‌تر می‌کند. این دریا در مسیر کریدورهای انرژی و حمل‌ونقل اروپا-آسیا قرار دارد و سلامت زیست‌محیطی آن فراتر از منطقه نیز اهمیت حیاتی دارد. برای جلوگیری از نابودی زیستگاه‌ها، آلودگی و نوسانات سطح آب که می‌تواند هم اکوسیستم‌ها و هم پیوندهای اقتصادی را تضعیف کند، نظارت قوی‌تری مورد نیاز است.

خبرگزاری ایران وكالة الأنباء العربية

 

facebook sharing button Facebook
twitter sharing button Tweeter
whatsapp sharing button Whatsapp