تصویر جدید 3I/ATLAS دُم غیرعادی آن را آشکار کرد
استانبول، ۲ دسامبر (هیـبیا) – تصویر جدیدی از دنبالهدار میانستارهای 3I/ATLAS که در ۲۲ نوامبر توسط ستارهشناس ژاپنی، کویچی ایتاگاکی، ثبت شده است، ویژگیهای بیسابقهای را آشکار کرده که کنجکاوی جامعه علمی را برانگیخته است. مشاهدات دقیق نشان دادهاند که ساختار دُم این دنبالهدار بهطور چشمگیری با الگوهایی که در دنبالهدارهای منشأگرفته از منظومه خورشیدی دیده میشود، تفاوت دارد.
>
در چارچوب رصدهای فضایی ژاپن، این تصویر که با تلسکوپی به قطر ۰٫۵ متر گرفته شده، یک دُم غباری بسیار پهن و پخششده را نشان میدهد که در تضاد کامل با دُم یونیِ تقریباً غیرقابل تشخیص و نقطهمانندِ دنبالهدار قرار دارد. به گفته دانشمندان ژاپنی، این ریختشناسی غیرمعمول نشان میدهد که سومین مهمان میانستارهایِ شناساییشده تا امروز، ترکیب و خاستگاهی متفاوت دارد و دادههای ارزشمندی در مورد شکلگیری سامانههای ستارهای دیگر فراهم میکند.
از سوی دیگر، تحلیل دنبالهدار 3I/ATLAS توسط گروههای پژوهشی در سراسر جهان ادامه دارد. یافتههای اولیه حاکی از آن است که ویژگیهای این دنبالهدار میتواند مدلهای موجود درباره ترکیب اجرام کوچکِ در حال سفر در فضای عمیق را بازتعریف کند و خود بهعنوان یک ابزار طبیعی پژوهشی برای بررسی این سامانهها عمل نماید.
تحلیل تصویری که توسط ایتاگاکی ثبت شده، نشان میدهد که دُم غباری 3I/ATLAS از ذراتی فوقالعاده ریز تشکیل شده است. دانشمندان این وضعیت را چنین توصیف میکنند: «این ویژگی غیرتیپیک است، زیرا دنبالهدارهای منظومه خورشیدی معمولاً دانههای غبار درشتتری را به بیرون میپاشند و این دانهها بهگونهای متفاوت با نور خورشید برهمکنش میکنند» و سپس توضیح میدهند:
«این غبار بسیار ریز میتواند نشاندهنده آن باشد که دنبالهدار در محیطی با شرایط بسیار ویژه شکل گرفته است؛ احتمالاً در ناحیهای دورتـر از ستاره میزبان خود یا در یک قرص پیشسیارهای با ترکیب شیمیایی خاص. این مشاهده، فرضیه یکسان بودن فرایندهای شکلگیری دنبالهدارها در سراسر کهکشان را به چالش میکشد.»
«دادههای گردآوریشده همچنین نشان میدهد که مواد فرّاری که از هسته دنبالهدار تبخیر شده و ذرات غبار را با خود میبرند، ممکن است نسبت گازی متفاوتی نسبت به گازهای موجود در دنبالهدارهای محلی داشته باشند. دانشمندان با جستوجوی امضاهای طیفی که میتواند اطلاعات بیشتری درباره خاستگاه این جرم ارائه دهد، پژوهشهای خود را درباره ترکیب کامل شیمیایی دنبالهدار ادامه میدهند.»
به گفته دانشمندان ژاپنی، مهمترین ویژگیهای مشاهدهشده که 3I/ATLAS را متمایز میکند عبارتاند از:
- یک دُم یونی بسیار ضعیف و فشرده که تقریباً مانند یک نقطه بهنظر میرسد.
- یک دُم غباری بسیار پهن و پراکنده که از ذرات بسیار کوچک تشکیل شده است.
- هستهای که حتی با گسترش کُما، همچنان درخشان و نقطهمانند باقی میماند.
بهگفته دانشمندان، علاوه بر دُم، هسته دنبالهدار 3I/ATLAS و جوّ پیرامونی آن (کُما) نیز برخی شگفتیها را نشان میدهند. هسته بسیار فشرده و جامد بهنظر میرسد و نور خورشید را تقریباً مانند یک سیارک بهشدت بازمیتاباند:
«با این حال، این جرم بهوضوح فعال است، زیرا با گسیل گاز و غبار، کُمایی در حال گسترش ایجاد میکند و همین موضوع آن را بیتردید در رده دنبالهدارها قرار میدهد. این دوگانگی میان هستهای با ظاهری جامد و فعالیت شدید دنبالهداری، یکی از محورهای اصلی پژوهش است.»
ستارهشناسان همچنین یادآور میشوند که این فعالیت گازی احتمالاً نیروی محرکه پشت شکلگیری دُم غباری غیرمعمول است و حدس میزنند که گرمای خورشید ممکن است مواد فرّار فوقسردی را که در دنبالهدارهای منظومه ما رایج نیستند، فعال کرده باشد.
از همین رو، شیوه تحول کُما هنگام نزدیک شدن به خورشید با دنبالهدار دومِ میانستارهایِ شناختهشده، 2I/Borisov، که رفتاری پیشبینیپذیرتر و شبیهتر به دنبالهدارهای آشنای ما نشان میداد، متفاوت بوده و این موضوع، یکتایی 3I/ATLAS را بیش از پیش برجسته میکند.
خبرگزاری ایران وكالة الأنباء العربية
Facebook
Tweeter
Whatsapp
